Περί μεθέξεως

Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας βιβλίο Β. (12.1 έως το 14.17)

12.1 – 12.4
Αλλά αν είναι και πολλά και ένα τότε:
1. τα πολλά μετέχουν στο ένα ή
2. το ένα στα πολλά ή
3. και καθένα από τα δύο στο άλλο ή
4. κανένα από τα δύο στο άλλο.
Σε αυτό το απόσπασμα 12.1 – 14.7 θα εξεταστούν αυτές οι υποθέσεις.

12.5 – 12.15
Αν ούτε το ένα μετέχει στα πολλά ούτε τα πολλά στο ένα, θα υπάρξουν τα ίδια παράλογα
πράματα τα οποία και προηγουμένως αποδείξαμε για την υπόθεση της ύπαρξης μόνο των
πολλών γιατί πάλι θα υπήρχαν τα πολλά χωρίς το ένα.

 

Στα προηγούμενα μέρη του βιβλίου είδαμε τι θα συνέβαινε αν τα πολλά και το Έν ήταν χωριστά.
Με βάσει ότι δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει κάτι τέτοιο καταλήγουμε και στο συμπέρασμα ότι
αφού υπάρχει σχέση των πολλών με το Εν θα υπάρχει και η μέθεξη μεταξύ τους.
Επομένως το να μην υπάρχει καθόλου μέθεξη είναι αδύνατον.

 
12.16 – 14.8
Αν όμως και το ένα μετέχει στα πολλά και τα πολλά στο ένα και καθένα από αυτά τα δύο
συμπεριλαμβάνεται στο άλλο, είναι ανάγκη να υπάρχει μια διαφορετική τρίτη φύση εκτός από αυτά, η οποία δεν θα είναι ούτε ένα ούτε πολλά.

 
Σε αυτό το απόσπασμα του βιβλίου αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί να υπάρχει ένα τρίτο αίτιο πιο
πάνω από το Εν και τα πολλά διότι τότε αυτό θα ήταν η αρχή και θα ήταν ένα άλλο Εν.

 
12.24
Αν το Εν και το πλήθος μετέχουν το ένα στο άλλο ούτε το Εν θα είναι αίτιο της ύπαρξης για το πλήθος ούτε το πλήθος για το Εν.

 
13.15
Αν όμως και αυτό (το Εν) μετέχει στα πολλά , είναι φανερό ότι με την ίδια λογική θα
παρουσιαστεί και άλλο πριν από αυτό και αυτό άπειρες φορές.

 
14.8
Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι:
1. Το ένα δεν μετέχει στα πολλά
2. ταυτόχρονα το ένα δεν μετέχει στα πολλά και τα πολλά στο ένα
3. το ένα και τα πολλά έχουν σχέση μέθεξης και επομένως δεν ισχύει ότι κανένα από τα δύο
δεν μετέχουν το ένα στο άλλο
4. Τελικά τα πολλά είναι αυτά που μετέχουν στο Ένα
5. Το Ένα όμως παραμένει απρόσμεικτο.
6. Δεν υπάρχει κάτι ανώτερο από το Ένα.
7. Το Ένα είναι το αίτιο της ύπαρξης.

 
Από όλα αυτά είναι ανάγκη και τα πολλά να μετέχουν στο Ένα και το Ένα απρόσμεικτο να
είναι σε σχέση με τα πολλά και να μην υπάρχει τίποτα ανώτερο από το Ένα, αλλά αυτό να
είναι αίτιο της ύπαρξης και για τα πολλά.

 
Γιατί κάθε τι στερούμενο από το Ένα δραπετεύει αμέσως στο τίποτα και στην φθορά του ενώ
αυτό που δεν είναι πολλά, δεν είναι ταυτόχρονα μη πολλά και κανένα. Γιατί στο ένα το κανένα
είναι αντίθετο ενώ στα πολλά τα μη πολλά.

 
Στο Ένα το κανένα είναι αντίθετο και όχι τα πολλά.
Αυτό σημαίνει ότι το Ένα και τα Όντα δεν είναι αντίθετα.
Τα Όντα προέρχονται από το Ένα.
Αυτό που είναι αντίθετο στο Ένα είναι το κανένα.
Αυτό που είναι αντίθετο στα πολλά είναι το μη πολλά.
Άρα τα Όντα και το Ένα βρίσκονται σε σχέση μεταξύ τους.
Τα πολλά δεν στερούνται το Ένα.
Ο,τι στερείται (υποθετικά, διότι αυτό θα σήμαινε πρόσβαση στο μη-ον) το Ένα δραπετεύει στο
τίποτα (μηδέν).

cropped-proclus.jpg

Advertisements

Συλλογιστική πορεία η οποία οδηγεί στην υπερούσια αρχή των πάντων με βάση την μελέτη του Ενός και του πλήθους. (5)

Από το 9.3 έως το 11.27 αναλύονται τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την
υπόθεση ότι υπάρχει μόνο το Εν.

9.3 – 10.16
Αν δεν υπάρχουν τα πολλά αλλά μόνο το Εν τότε δεν θα υπήρχε σύνολο και μέρη και έτσι δεν
θα υπήρχαν τα πολλά.
Διότι το Εν είναι ένα και δεν έχει μέρη. Σαν ένα και μόνο λοιπόν δεν έχει αρχή μέση και τέλος και
δεν είναι σε τμήματα όπως ένα πλήθος. Επομένως αν υπήρχε μόνο το Εν δεν θα υπήρχε το πλήθος
πράγμα αδύνατον.

9.17 – 9.21
Ακόμη δεν θα υπήρχε κανένα σχήμα κανενός όντως.
Η ευθεία έχει το μέσο και τα άκρα, ο κύκλος ένα σημείο ως κέντρο και την περιφέρεια ως τα δύο
του άκρα. Τα άλλα σχήματα είναι μεικτά των δύο αυτών σχημάτων.
Επομένως αν δεν υπάρχει το πλήθος δεν θα υπήρχαν τα άκρα και τα μέση ως μέρη και έτσι δεν θα
υπήρχαν τα σχήματα.

9.22 – 10.3
Αλλά όμως δεν θα υπάρχει κάτι που να συμπεριλαμβάνεται στον εαυτό του ούτε σε κάτι άλλο.

10.4 – 10.13
Ακόμη δεν θα είναι κάποιο από τα όντα ούτε σταθερό ούτε κινούμενο.

10.14 – 10.21
Θα είναι αδύνατον να είναι κάτι ίδιο και διαφορετικό κάποιου.

10.22 – 10.25
Αλλά όμως δεν θα είναι δυνατόν να είναι κάτι ούτε όμοιο ούτε ανόμοιο με κάτι.

11.1 – 11.7
Δεν είναι δυνατόν κάτι να έρθει σε επαφή με κάτι άλλο ούτε να αποχωριστεί από κάτι αν
υπάρχει μόνο το Εν και τίποτα άλλο.

11.8 – 11.18
Δεν θα είναι κανένα από τα όντα ούτε ίσο ούτε άνισο.

Γενικά εδώ ο Πρόκλος με όλα αυτά θέλει να πει ότι όταν δεν υπάρχει το πλήθος και τα μέρη του
δεν υπάρχει καμία σχέση μεταξύ των μερών αφού αυτά δεν υφίστανται.
Όλα αυτά όμως είναι αδύνατα διότι και τα μέρη υπάρχουν και οι σχέσεις μεταξύ τους.
Η μέθοδος του Πρόκλου για να δει αν ισχύει η φιλοσοφία περί του Ενός και του πλήθους εδώ
βασίζεται σε υποθέσεις και στην δια άτοπον απαγωγή. Συγκρίνει τα συμπεράσματα των υποθέσεων
με την πραγματικότητα και έτσι βλέπει ότι οι υποθέσεις περί της ανυπαρξίας του Ενός ή του
πλήθους απλά παύουν να ισχύουν. Επομένως η φιλοσοφία περί του Ενός και του πλήθους ισχύει
κατά την Πλατωνική θεώρηση.

cropped-proclus.jpg

Παρατηρήσεις για τις συζητούμενες υποθέσεις του Παρμενίδη, παρατηρήσεις οι οποίες δείχνουν την μεταξύ τους λογική συνέχεια και την συμφωνία τους με την πραγματικότητα.

56,15
“η ύπαρξη του Ενός προχωρά από πάνω μέχρι την πιο ασθενή υπόσταση των πραγμάτων.”

Εδώ αναφέρεται ότι το Εν ενυπάρχει εντός όλων των υπάρξεων.

Οι υπάρξεις που εξέχουν στις αρετές είναι πιο κοντά στο Εν.

Ενώ οι υπάρξεις που δρουν χωρίς αρετή είναι πιο απομακρυσμένες από το Εν.

Ωστόσο ακόμη και οι υπάρξεις που είναι απομακρυσμένες από το Εν εντός τους ενυπάρχει το Εν και τους δίνει την υπόσταση τους μέσα στο Γίγνεσθαι.

Επειδή όλες οι υπάρξεις οφείλουν την ύπαρξη τους στο Εν είναι δεκτικές στις αρετές και μπορούν να μεταβληθούν και να πλησιάσουν το Εν ανάλογα την ποιότητα τους.

57,5
“Γιατί όπως τα σώματα με την ίδια την ζωή τους συνδέονται με την ψυχή και όπως οι ψυχές με το
διανοητικό τους μέρος ανάγονται στον καθολικό νου και στην πρωταρχική νόηση, έτσι βέβαια και
τα αληθινά όντα με την δική τους ενότητα έχουν αναχθεί στην υπερβατική Ενότητα και έτσι είναι
αχώριστα από την πρωταρχική αιτία.”

  • Για τα θνητά όντα που έχουν σώμα, το σώμα τους συνδέεται με την ζωή
  • Η ζωή με την ψυχή.
  • Η ψυχή με την διάνοια.
  • Η δε δοιάνια τα ανάγει στον ενιαίο και καθολικό νου.
  • Τέλος ο νους τα συνδέει με την πρωταρχική νόηση της Ενάδας του νου.

Τα όντως όντα (Θεοί) με την δική τους ενότητα ανάγωνται στην Ενάδα των Θεών η οποία τα συνδέει στο Εν (την πρωταρχική αιτία)

58,15
“Και για να μιλήσω γενικά αυτό συμπεραίνουμε από όλα τα όντα, ότι δηλαδή, αν υπάρχει το Ένα
υπάρχουν και όλα μέχρι και την τελευταία υπόσταση, αν όμως δεν υπάρχει, δεν υπάρχει κανένα
από τα όντα. Είναι λοιπόν αίτιο που δημιουργεί και διασώζει όλα τα όντα το Ένα, πράγμα το οποίο
και ο Παρμενίδης το έβγαλε ως συμπέρασμα στο τέλος του διαλόγου.”

cropped-proclus.jpg