Περί μεθέξεως

Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας βιβλίο Β. (12.1 έως το 14.17)

12.1 – 12.4
Αλλά αν είναι και πολλά και ένα τότε:
1. τα πολλά μετέχουν στο ένα ή
2. το ένα στα πολλά ή
3. και καθένα από τα δύο στο άλλο ή
4. κανένα από τα δύο στο άλλο.
Σε αυτό το απόσπασμα 12.1 – 14.7 θα εξεταστούν αυτές οι υποθέσεις.

12.5 – 12.15
Αν ούτε το ένα μετέχει στα πολλά ούτε τα πολλά στο ένα, θα υπάρξουν τα ίδια παράλογα
πράματα τα οποία και προηγουμένως αποδείξαμε για την υπόθεση της ύπαρξης μόνο των
πολλών γιατί πάλι θα υπήρχαν τα πολλά χωρίς το ένα.

 

Στα προηγούμενα μέρη του βιβλίου είδαμε τι θα συνέβαινε αν τα πολλά και το Έν ήταν χωριστά.
Με βάσει ότι δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει κάτι τέτοιο καταλήγουμε και στο συμπέρασμα ότι
αφού υπάρχει σχέση των πολλών με το Εν θα υπάρχει και η μέθεξη μεταξύ τους.
Επομένως το να μην υπάρχει καθόλου μέθεξη είναι αδύνατον.

 
12.16 – 14.8
Αν όμως και το ένα μετέχει στα πολλά και τα πολλά στο ένα και καθένα από αυτά τα δύο
συμπεριλαμβάνεται στο άλλο, είναι ανάγκη να υπάρχει μια διαφορετική τρίτη φύση εκτός από αυτά, η οποία δεν θα είναι ούτε ένα ούτε πολλά.

 
Σε αυτό το απόσπασμα του βιβλίου αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί να υπάρχει ένα τρίτο αίτιο πιο
πάνω από το Εν και τα πολλά διότι τότε αυτό θα ήταν η αρχή και θα ήταν ένα άλλο Εν.

 
12.24
Αν το Εν και το πλήθος μετέχουν το ένα στο άλλο ούτε το Εν θα είναι αίτιο της ύπαρξης για το πλήθος ούτε το πλήθος για το Εν.

 
13.15
Αν όμως και αυτό (το Εν) μετέχει στα πολλά , είναι φανερό ότι με την ίδια λογική θα
παρουσιαστεί και άλλο πριν από αυτό και αυτό άπειρες φορές.

 
14.8
Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι:
1. Το ένα δεν μετέχει στα πολλά
2. ταυτόχρονα το ένα δεν μετέχει στα πολλά και τα πολλά στο ένα
3. το ένα και τα πολλά έχουν σχέση μέθεξης και επομένως δεν ισχύει ότι κανένα από τα δύο
δεν μετέχουν το ένα στο άλλο
4. Τελικά τα πολλά είναι αυτά που μετέχουν στο Ένα
5. Το Ένα όμως παραμένει απρόσμεικτο.
6. Δεν υπάρχει κάτι ανώτερο από το Ένα.
7. Το Ένα είναι το αίτιο της ύπαρξης.

 
Από όλα αυτά είναι ανάγκη και τα πολλά να μετέχουν στο Ένα και το Ένα απρόσμεικτο να
είναι σε σχέση με τα πολλά και να μην υπάρχει τίποτα ανώτερο από το Ένα, αλλά αυτό να
είναι αίτιο της ύπαρξης και για τα πολλά.

 
Γιατί κάθε τι στερούμενο από το Ένα δραπετεύει αμέσως στο τίποτα και στην φθορά του ενώ
αυτό που δεν είναι πολλά, δεν είναι ταυτόχρονα μη πολλά και κανένα. Γιατί στο ένα το κανένα
είναι αντίθετο ενώ στα πολλά τα μη πολλά.

 
Στο Ένα το κανένα είναι αντίθετο και όχι τα πολλά.
Αυτό σημαίνει ότι το Ένα και τα Όντα δεν είναι αντίθετα.
Τα Όντα προέρχονται από το Ένα.
Αυτό που είναι αντίθετο στο Ένα είναι το κανένα.
Αυτό που είναι αντίθετο στα πολλά είναι το μη πολλά.
Άρα τα Όντα και το Ένα βρίσκονται σε σχέση μεταξύ τους.
Τα πολλά δεν στερούνται το Ένα.
Ο,τι στερείται (υποθετικά, διότι αυτό θα σήμαινε πρόσβαση στο μη-ον) το Ένα δραπετεύει στο
τίποτα (μηδέν).

cropped-proclus.jpg

Advertisements

Συλλογιστική πορεία η οποία οδηγεί στην υπερούσια αρχή των πάντων με βάση την μελέτη του Ενός και του πλήθους. (4)

4.23 – 6.3
Αν είναι πολλά, όπως έχει υιοθετηθεί θα είναι άπειρες φορές άπειρα και αν πάρεις
οποιοδήποτε από τα άπειρα και αυτό θα είναι άπειρες φορές άπειρο και ούτω καθεξής.
Ο Πρόκλος εδώ ερευνά αν τα όντα είναι άπειρες φορές άπειρα και καταλήγει στο συμπέρασμα.

5.15
Γιατί αν το ον είναι άπειρες φορές άπειρο δεν θα είναι δυνατόν ούτε να το γνωρίσει κανείς
ούτε να το συλλάβει γιατί κάθε τι άπειρο είναι ασύλληπτο και άγνωστο.
Επομένως το Ον έχει πέρας και δεν είναι άπειρο.
Προσωπική σημείωση: Μπορεί όμως να έχει την ψευδαίσθηση του άπειρου διότι μπορεί να είναι
σφαίρα, κύκλος κτλ.

6.3
Δεν υπάρχουν λοιπόν τα πολλά αν δεν υπάρχει το Ένα.
Τελικό συμπέρασμα δεν υπάρχουν τα πολλά χωρίς το Ένα αλλά ούτε είναι άπειρα χωρίς πέρας.Το Ένα δίνει τόσο την υπόσταση όσο και το πέρας.

6.4 – 10.7
… τα ίδια πράματα θα είναι όμοια και ανόμοια ως προς τα ίδια πράματα…
Γιατί αν τα πολλά δεν είναι ένα τότε θα έχουν πάθει το ίδιο πράγμα να μην είναι ένα.
Θα είναι ίδια ως προς την στέρηση του Ενός.

… θα είναι τα πολλά όμοια μεταξύ τους…
έτσι τα όντα θα είναι όμοια μεταξύ τους ως προς την στέρηση του Ενός.

… θα είναι και οπωσδήποτε ανόμοια …
κάθε ον αν του αφαιρεθεί το Ένα τότε θα είναι πάλι ανόμοιο μεταξύ αυτών.
Για παράδειγμα αν το Εν είναι το 1 και τα όντα οι αριθμοί, και αφαιρέσουμε το 1 από κάθε αριθμό
τότε οι αριθμοί όλοι θα είναι όμοιοι ως προς την πράξη της αφαίρεσης αλλά σαν αριθμοί θα είναι
ανόμοιοι διότι το 3 θα έχει γίνει 2, το 4 θα έχει γίνει 3 κτλ.

7.8
Επιπλέον τα πολλά θα είναι και κινούμενα και ακίνητα αν δεν υπάρχει το Εν.
Αν κάθε ένα (από τα πολλά του Γίγνεσθαι) δεν είναι ένα, θα είναι αμετακίνητο ως προς την
στέρηση του Ενός.
Γιατί όταν κάτι στερείται κάτι τις θέλει να το αποκτήσει. Και αυτό είναι μια μεταβολή.
Αν λοιπόν το πλήθος στερούνταν το Ένα θα μεταβάλλονταν για να το αποκτήσουν.
Αφού όμως υποθέτουμε ότι το πλήθος των όντων δεν έχει το ένα (αφού αυτό δεν υπάρχει
υποθετικά) τότε το πλήθος θα είναι αμετακίνητο ως προς την στέρηση.
Αν όμως τα πολλά μένουν σταθερά αυτό σημαίνει ότι μένουν στην ίδια κατάσταση ή τόπο κτλ.
Δλδ τα πολλά μένουν σε κάτι τις ίδιο και έτσι εφαρμόζουν την “μονή” την στάση να είναι το ίδιο
δλδ. Όταν όμως κάτι μένει είναι μονάδα είναι και έτσι ένα εν.
Κάθε τι λοιπόν που παραμένει σταθερό παραμένει σε κάποιο ένα.
Από την υπόθεση όμως ότι το πλήθος δεν έχει το εν σημαίνει ότι το πλήθος δεν είναι σταθερό.
Κάτι όμως που δεν είναι σταθερό κινείται.
Έτσι το πλήθος ταυτόχρονα είναι και σταθερό και κινείται αν υποθέσουμε ότι δεν υπάρχει το Εν.
Πράγμα που είναι αδύνατον.
Επομένως το Εν άρχει των υπάρξεων.

8.5
Αν δεν εστί το Εν δεν υπάρχει και κανένας αριθμός των όντων.
Το εν είναι και η μονάδα και η αρχή των αριθμών. Αν δεν υπάρχει η μονάδα δεν υπάρχουν οι
αριθμοί αλλά ούτε τα σύνολα των αριθμών που είναι και αυτά μονάδες. Δλδ μια τριάδα είναι ένα
σύνολο και ένα εν, το ίδιο και μια πεντάδα, και μια εξάδα κτλ.
Αν λοιπόν δεν υπάρχει το εν ή αλλιώς η μονάδα ούτε οι αριθμοί υπάρχουν ούτε τα σύνολα τους.

8.15
Αν δεν υπάρχει το Εν δεν θα υπάρχει και γνώση κανενός από τα όντα

cropped-proclus.jpg

Συλλογιστική πορεία η οποία οδηγεί στην υπερούσια αρχή των πάντων με βάση την μελέτη του Ενός και του πλήθους. (3)

Γιατί κάθε ον πρέπει να υποστηρίξουμε ότι είναι ένα κάτι ή ότι δεν είναι τίποτα (μηδέν), και
ότι αυτό που είναι ένα κάτι, υπάρχει, ενώ αυτό που είναι (μηδέν) ένα τίποτα δεν υπάρχει
καθόλου.
Κάθε αριθμός είναι σαν ένα ον και είναι κάτι, π.χ. 4.
Το τίποτα δεν είναι αριθμός και έτσι δεν υπάρχει καθόλου, είναι μη μονάδα (μηδέν).

Αν υπάρχουν τα πολλά τότε κάθε ένα από τα μέρη των πολλών θα είναι κάτι
Οι μονάδες είναι τα μέρη από τους αριθμούς, έτσι ένα ον έχει μέρη και αυτό είναι κάτι τις και όχι
τίποτα.
αν τα μέρη των πολλών δεν είναι κάτι τότε ούτε τα πολλά μπορούν να είναι κάτι και αυτά και
να υπάρχουν.
Αν οι μονάδες των αριθμών ήταν τίποτα τότε και τα μέρη των όντων θα ήταν τίποτα και έτσι δεν θα
υπήρχαν τα όντα. Επομένως οι μονάδες απαρτίζουν τους αριθμούς και με τον ίδιο τρόπο τα μέρη τα
όντα.

Αν είναι λοιπόν μόνο πολλά και με κανένα τρόπο ένα δεν θα μπορούν να είναι ούτε πολλά.
Η μονάδα όμως είναι το Εν. Έτσι τα όντα βασίζονται στο Εν και δεν μπορούν να υπάρχουν χωρίς
αυτό.

cropped-proclus.jpg

Συλλογιστική πορεία η οποία οδηγεί στην υπερούσια αρχή των πάντων με βάση την μελέτη του Ενός και του πλήθους. (2)

Αν λοιπόν είναι πολλά τα όντα και πολλά κατ’ αυτόν τον τρόπο που είπαμε στην αρχή, χωρίς
να υπάρχει πουθενά το ένα, πολλά και απίθανα θα προκύψουν, μάλλον όλη η φύση των όντων θα αφανιστεί εντελώς, αμέσως μόλις δεν υπάρχει τίποτα το οποίο να μην μπορεί να συμμετέχει στο ένα.

Εδώ ο Πρόκλος κάνει μια περίληψη ότι το Ον βασίζεται στο Εν και ότι αν δεν είναι το Εν τότε δενμπορεί να υπάρχει το πλήθος των όντων.

Ο συλλογισμός εδώ πάει ως εξής:
Το Εν λογίζεται με τον αριθμό 1. Τα υπόλοιπα όντα με τους άλλους αριθμούς 2,3,4,5,6,7…
Αν δεν είναι το 1 τότε δεν μπορούν να υπάρξουν οι αριθμοί διότι κάθε αριθμός είναι σύνολο
μονάδων. Δλδ το 2 = 1+1, …, 5=1+1+1+1+1 κτλ
Από τη άλλη κάθε αριθμός είναι μοναδικός δλδ υπάρχει μόνο ένα 5 ή ένα 6 ή ένα 7 κτλ επομένως
σαν μοναδικότητα κάθε αριθμός είναι μια μονάδα. Αν δεν υπάρχει λοιπόν το 1 τότε ούτε τα
αθροίσματα μπορούν να υπάρξουν ούτε οι μοναδικότητες ούτε σύνολα αριθμών όπως οι πεντάδες,
εξάδες κτλ.

cropped-proclus.jpg