Περί μεθέξεως

Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας βιβλίο Β. (12.1 έως το 14.17)

12.1 – 12.4
Αλλά αν είναι και πολλά και ένα τότε:
1. τα πολλά μετέχουν στο ένα ή
2. το ένα στα πολλά ή
3. και καθένα από τα δύο στο άλλο ή
4. κανένα από τα δύο στο άλλο.
Σε αυτό το απόσπασμα 12.1 – 14.7 θα εξεταστούν αυτές οι υποθέσεις.

12.5 – 12.15
Αν ούτε το ένα μετέχει στα πολλά ούτε τα πολλά στο ένα, θα υπάρξουν τα ίδια παράλογα
πράματα τα οποία και προηγουμένως αποδείξαμε για την υπόθεση της ύπαρξης μόνο των
πολλών γιατί πάλι θα υπήρχαν τα πολλά χωρίς το ένα.

 

Στα προηγούμενα μέρη του βιβλίου είδαμε τι θα συνέβαινε αν τα πολλά και το Έν ήταν χωριστά.
Με βάσει ότι δεν είναι δυνατόν να συμβαίνει κάτι τέτοιο καταλήγουμε και στο συμπέρασμα ότι
αφού υπάρχει σχέση των πολλών με το Εν θα υπάρχει και η μέθεξη μεταξύ τους.
Επομένως το να μην υπάρχει καθόλου μέθεξη είναι αδύνατον.

 
12.16 – 14.8
Αν όμως και το ένα μετέχει στα πολλά και τα πολλά στο ένα και καθένα από αυτά τα δύο
συμπεριλαμβάνεται στο άλλο, είναι ανάγκη να υπάρχει μια διαφορετική τρίτη φύση εκτός από αυτά, η οποία δεν θα είναι ούτε ένα ούτε πολλά.

 
Σε αυτό το απόσπασμα του βιβλίου αποδεικνύεται ότι δεν μπορεί να υπάρχει ένα τρίτο αίτιο πιο
πάνω από το Εν και τα πολλά διότι τότε αυτό θα ήταν η αρχή και θα ήταν ένα άλλο Εν.

 
12.24
Αν το Εν και το πλήθος μετέχουν το ένα στο άλλο ούτε το Εν θα είναι αίτιο της ύπαρξης για το πλήθος ούτε το πλήθος για το Εν.

 
13.15
Αν όμως και αυτό (το Εν) μετέχει στα πολλά , είναι φανερό ότι με την ίδια λογική θα
παρουσιαστεί και άλλο πριν από αυτό και αυτό άπειρες φορές.

 
14.8
Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι:
1. Το ένα δεν μετέχει στα πολλά
2. ταυτόχρονα το ένα δεν μετέχει στα πολλά και τα πολλά στο ένα
3. το ένα και τα πολλά έχουν σχέση μέθεξης και επομένως δεν ισχύει ότι κανένα από τα δύο
δεν μετέχουν το ένα στο άλλο
4. Τελικά τα πολλά είναι αυτά που μετέχουν στο Ένα
5. Το Ένα όμως παραμένει απρόσμεικτο.
6. Δεν υπάρχει κάτι ανώτερο από το Ένα.
7. Το Ένα είναι το αίτιο της ύπαρξης.

 
Από όλα αυτά είναι ανάγκη και τα πολλά να μετέχουν στο Ένα και το Ένα απρόσμεικτο να
είναι σε σχέση με τα πολλά και να μην υπάρχει τίποτα ανώτερο από το Ένα, αλλά αυτό να
είναι αίτιο της ύπαρξης και για τα πολλά.

 
Γιατί κάθε τι στερούμενο από το Ένα δραπετεύει αμέσως στο τίποτα και στην φθορά του ενώ
αυτό που δεν είναι πολλά, δεν είναι ταυτόχρονα μη πολλά και κανένα. Γιατί στο ένα το κανένα
είναι αντίθετο ενώ στα πολλά τα μη πολλά.

 
Στο Ένα το κανένα είναι αντίθετο και όχι τα πολλά.
Αυτό σημαίνει ότι το Ένα και τα Όντα δεν είναι αντίθετα.
Τα Όντα προέρχονται από το Ένα.
Αυτό που είναι αντίθετο στο Ένα είναι το κανένα.
Αυτό που είναι αντίθετο στα πολλά είναι το μη πολλά.
Άρα τα Όντα και το Ένα βρίσκονται σε σχέση μεταξύ τους.
Τα πολλά δεν στερούνται το Ένα.
Ο,τι στερείται (υποθετικά, διότι αυτό θα σήμαινε πρόσβαση στο μη-ον) το Ένα δραπετεύει στο
τίποτα (μηδέν).

cropped-proclus.jpg

Συλλογιστική πορεία η οποία οδηγεί στην υπερούσια αρχή των πάντων με βάση την μελέτη του Ενός και του πλήθους. (2)

Αν λοιπόν είναι πολλά τα όντα και πολλά κατ’ αυτόν τον τρόπο που είπαμε στην αρχή, χωρίς
να υπάρχει πουθενά το ένα, πολλά και απίθανα θα προκύψουν, μάλλον όλη η φύση των όντων θα αφανιστεί εντελώς, αμέσως μόλις δεν υπάρχει τίποτα το οποίο να μην μπορεί να συμμετέχει στο ένα.

Εδώ ο Πρόκλος κάνει μια περίληψη ότι το Ον βασίζεται στο Εν και ότι αν δεν είναι το Εν τότε δενμπορεί να υπάρχει το πλήθος των όντων.

Ο συλλογισμός εδώ πάει ως εξής:
Το Εν λογίζεται με τον αριθμό 1. Τα υπόλοιπα όντα με τους άλλους αριθμούς 2,3,4,5,6,7…
Αν δεν είναι το 1 τότε δεν μπορούν να υπάρξουν οι αριθμοί διότι κάθε αριθμός είναι σύνολο
μονάδων. Δλδ το 2 = 1+1, …, 5=1+1+1+1+1 κτλ
Από τη άλλη κάθε αριθμός είναι μοναδικός δλδ υπάρχει μόνο ένα 5 ή ένα 6 ή ένα 7 κτλ επομένως
σαν μοναδικότητα κάθε αριθμός είναι μια μονάδα. Αν δεν υπάρχει λοιπόν το 1 τότε ούτε τα
αθροίσματα μπορούν να υπάρξουν ούτε οι μοναδικότητες ούτε σύνολα αριθμών όπως οι πεντάδες,
εξάδες κτλ.

cropped-proclus.jpg

Συλλογιστική πορεία η οποία οδηγεί στην υπερούσια αρχή των πάντων με βάση την μελέτη του Ενός και του πλήθους. (1)

Περί της κατά Πλάτωνα θεολογίας Βιβλίο Β

3.12.
Όλα τα όντα και όλες οι φύσεις των όντων είναι αναγκαίο:
1. ή να είναι μόνο πολλά χωρίς να υπάρχει καμία ενότητα σε αυτά, ούτε σε κάθε ένα χωριστά ούτε στο σύνολο των όντων

2. ή να είναι ένα μόνο, χωρίς να υπάρχει κανένα πλήθος σε αυτά, αλλά όντας όλα συνενωμένα σε μια κοινή δύναμη της ύπαρξης
3. ή να είναι το ον πολλά και ένα
3.1. για να μην κυριαρχεί μόνο του το πλήθος στα όντα
3.2. ούτε και να αναγκαζόμαστε “όλα μαζί” ακόμα και τα αντίθετα να τα ανακατεύουμε στο ίδιο μείγμα.

Ο Πρόκλος εδώ παραθέτει τρεις απόψεις περί του ενός και του πλήθους. Εξετάζει ποια από τις τρεις μπορεί να ισχύει στην συνέχεια με αναλυτική σκέψη.

Η πρώτη άποψη θέλει τα όντα πολλά χωρίς καμία ενότητα, ούτε σαν όντα ούτε σαν σύνολο.
Η δεύτερη άποψη θέλει τα όντα να είναι ενωμένα σε κάτι τις ενιαίο και έτσι να υπάρχει το πλήθος.
Η τρίτη άποψη θέλει να υπάρχει το Εν και τα πολλά. Έτσι το πλήθος δεν θα είναι αυτό που κυριαρχεί στα όντα αλλά και τα αντίθετα του Γίγνεσθαι δεν θα είναι το ίδιο με τα όντα του Είναι, όλα μαζί σε ένα σύνολο, “μείγμα”.

 

cropped-proclus.jpg