Περί της «κίνησης» των άψυχων και έμψυχων σωμάτων

62,20
“υπάρχει λοιπόν κάποια άλλη φύση ξεχωριστή από τα σώματα και βρίσκεται και μέσα στον ουρανό
και και μέσα εδώ στα πολυμεταβαλλόμενα στοιχεία από την οποία προέρχεται αρχικά η κίνηση των
σωμάτων.”

Η κίνηση προέρχεται από κάποια άλλη φύση ξεχωριστή από τα σώματα (έμψυχα, άψυχα, αθάνατα)

Η φύση αυτή που είναι το αίτιο της κίνησης βρίσκεται και στα αθάνατα όντα που ενυπάρχουν στον ουρανό (μυθολογικά όχι τον υλικό ουρανό) και στα όντα που ενυπάρχουν στο Γίγνεσθαι (πεδίο θνητών)

Εδώ σημειώνεται η διάκριση του αιτίου της κίνησης ως ξεχωριστή φύση και όχι σαν υπόσταση από τα κινούμενα σώματα.

Αργότερα θα λεχθεί ότι το ανθρώπινο σώμα είναι άψυχο και νεκρό και αυτό που του δίνει κίνηση και ζωή είναι κάτι το αυτοκινούμενο που ταυτίζεται με την ψυχή.

63,1
“Γιατί όλα τα άψυχα είναι μόνο ετεροκινούμενα, όπως και όσα τυχόν υφίστανται την κίνηση, από
την φύση τους την υφίστανται από κάποια δύναμη που τα κινεί και τα ωθεί απ’ έξω. Απομένει
λοιπόν τα έμψυχα να δίνουν αυτήν την εντύπωση και να είναι δευτερευόντως αυτοκινούμενα, ενώ
πρώτη η ψυχή που βρίσκεται μέσα σε αυτά να κινεί τον εαυτό της και να κινείται από μόνη της και
από την δική της δύναμη να δίνει και στα σώματα την εικόνα όπως ακριβώς ότι ζουν, έτσι και ότι
κινούνται από μόνα τους. Αν λοιπόν πρέπει η αυτοκινούμενη ουσία να είναι ανώτερη από τα
ετεροκινούμενα και η ψυχή είναι το πρώτο αυτοκινούμενο από την οποία φτάνει και στα σώματα η
εικόνα της αυτοκίνησης, τοτε η ψυχή θα βρίσκεται πάνω από τα σώματα και η κίνηση κάθε
σώματος θα είναι το αποτέλεσμα της ψυχής και της κίνησης μέσα σε αυτήν.”

Τα άψυχα σώματα είναι ετεροκινούμενα.

Τα έμψυχα σώματα είναι αυτοκινούμενα. Το ανθρώπινο σώμα είναι νεκρό χωρίς την ψυχή.

Η ψυχή πρώτα κινείται από την νόηση και αυτήν την κίνηση την προβάλει σαν εικόνα στα σώματα δίνοντας το χαρακτηριστικό της ζωής.

Έτσι έχουμε τον Νου και την Ψυχή ως αίτια της ζωής στα έμψυχα. Ο δε Νους βρίσκεται στο Είναι και η ψυχή συνδέεται με το σώμα.

Έτσι ο άνθρωπος είναι σαν ένας θνητός Θεός. Εμφανίζει θνητό σώμα και αθάνατη ψυχή και νου.

63,10
“Είναι λοιπόν αναγκαίο και ολόκληρος ο ουρανός και όλα όσα βρίσκονται σε αυτόν, τα οποία
έχουν ποικίλες κινήσεις, άλλη το ένα και άλλη το άλλο, και όσα κάνουν αυτές τις κινήσεις από την
φύση τους να έχουν κάποιες ψυχές που τα διευθύνουν και ως προς την ουσία ανώτερες από τα
σώματα, από μόνες τους κινούμενες, οι οποίες σε αυτά ακτινοβολούν από πάνω την δύναμη της
κινήσεως”

65,14
“Το σώμα λοιπόν και όλος αυτός ο αισθητός κόσμος ανήκει στα ετεροκινούμενα, ενώ η ψυχή είναι
αυτοκινούμενη, εξαρτώντας από τον εαυτό της όλες τις σωματικές κινήσεις, ενώ ο νους πριν από
αυτήν είναι ακίνητος”

cropped-proclus.jpg

Advertisements

Παρατηρήσεις για τις συζητούμενες υποθέσεις του Παρμενίδη, παρατηρήσεις οι οποίες δείχνουν την μεταξύ τους λογική συνέχεια και την συμφωνία τους με την πραγματικότητα.

56,15
“η ύπαρξη του Ενός προχωρά από πάνω μέχρι την πιο ασθενή υπόσταση των πραγμάτων.”

Εδώ αναφέρεται ότι το Εν ενυπάρχει εντός όλων των υπάρξεων.

Οι υπάρξεις που εξέχουν στις αρετές είναι πιο κοντά στο Εν.

Ενώ οι υπάρξεις που δρουν χωρίς αρετή είναι πιο απομακρυσμένες από το Εν.

Ωστόσο ακόμη και οι υπάρξεις που είναι απομακρυσμένες από το Εν εντός τους ενυπάρχει το Εν και τους δίνει την υπόσταση τους μέσα στο Γίγνεσθαι.

Επειδή όλες οι υπάρξεις οφείλουν την ύπαρξη τους στο Εν είναι δεκτικές στις αρετές και μπορούν να μεταβληθούν και να πλησιάσουν το Εν ανάλογα την ποιότητα τους.

57,5
“Γιατί όπως τα σώματα με την ίδια την ζωή τους συνδέονται με την ψυχή και όπως οι ψυχές με το
διανοητικό τους μέρος ανάγονται στον καθολικό νου και στην πρωταρχική νόηση, έτσι βέβαια και
τα αληθινά όντα με την δική τους ενότητα έχουν αναχθεί στην υπερβατική Ενότητα και έτσι είναι
αχώριστα από την πρωταρχική αιτία.”

  • Για τα θνητά όντα που έχουν σώμα, το σώμα τους συνδέεται με την ζωή
  • Η ζωή με την ψυχή.
  • Η ψυχή με την διάνοια.
  • Η δε δοιάνια τα ανάγει στον ενιαίο και καθολικό νου.
  • Τέλος ο νους τα συνδέει με την πρωταρχική νόηση της Ενάδας του νου.

Τα όντως όντα (Θεοί) με την δική τους ενότητα ανάγωνται στην Ενάδα των Θεών η οποία τα συνδέει στο Εν (την πρωταρχική αιτία)

58,15
“Και για να μιλήσω γενικά αυτό συμπεραίνουμε από όλα τα όντα, ότι δηλαδή, αν υπάρχει το Ένα
υπάρχουν και όλα μέχρι και την τελευταία υπόσταση, αν όμως δεν υπάρχει, δεν υπάρχει κανένα
από τα όντα. Είναι λοιπόν αίτιο που δημιουργεί και διασώζει όλα τα όντα το Ένα, πράγμα το οποίο
και ο Παρμενίδης το έβγαλε ως συμπέρασμα στο τέλος του διαλόγου.”

cropped-proclus.jpg

Οι υποθέσεις του Παρμενίδη σχετίζονται με τις αρχές των όντων

Τι σωστά λένε όσοι ισχυρίζονται ότι οι συζητούμενες υποθέσεις του Παρμενίδη σχετίζονται με τις
αρχές των όντων και τι πρέπει να προστεθεί σε όσα λένε από την διαδικασία του ίδιου του
καθοδηγητή μας.
Η διπλή απόδειξη της ύπαρξης από τις 9 υποθέσεις του Παρμενίδη.
41,7
Εννέα υποθέσεις εξετάζονται στον διάλογο “Παρμενίδη”.

Οι πέντε πρώτες υποθέτουν την ύπαρξη του Ενός και μπορούν μέσω αυτής της υπόθεσης να θέσουν
την ύπαρξη όλων των όντων και τον ενδιάμεσο χώρο των καθολικών και το τέλος της προόδου των
πραγμάτων

Οι άλλες τέσσερις, πάλι, που ακολουθούν τις πέντε πρώτες εισηγούνται ότι δεν
υπάρχει το Ένα σύμφωνα με την υπόδειξη της διαλεκτικής μεθόδου, και έχουν την πρόθεση να
αποδείξουν ότι, σύμφωνα με την υπόθεση αυτή, από την αναίρεση του Ενός αναιρούνται όλα τα
όντα ακόμη και όσα είναι ορατά, έτσι οι πρώτες τα συμπεραίνουν όλα λογικά ενώ οι δεύτερες τα
παρουσιάζουν εντελώς πιο αδύνατα.
41,25
Για την πρώτη λοιπόν υπόθεση ο Πλάτωνας εξυμνεί την απόρρητη, άγνωστη και υπερβατική
υπεράνω κάθε οντότητας ιδιότητα της υπερούσιας αρχής των πάντων.
Ο όρος υπερούσιο δηλώνει τις θεότητες που λέγονται και Ενάδες και βρίσκονται πάνω από τα
όντα και υπό του Ενός. Είναι δηλαδή εκτός της ουσία της ύπαρξης των όντων σαν ένα
μεταβατικό πεδίο μεταξύ Εν και Όντων.

 

Άλλωστε ον και ουσία είναι ομόριζες λέξεις του ειμί.
Για την υπόθεση όμως που ακολουθεί την πρώτη αυτή υπόθεση δεν αναπτύσσουν όλοι την ίδια
διδασκαλία.

Αλλά οι παλαιοί και οι οπαδοί της διδασκαλίας του Πλωτίνου λένε ότι εδώ έχει παρουσιαστεί η νοητική φύση να λαμβάνει υπόσταση κάτω από την υπερούσια αρχή των όντων και
όσα συμπεράσματα εξάγονται από αυτήν όλα προσπαθούν να τα συνάψουν με την μία και
απολύτως τέλεια δύναμη του νου.

Σχηματικά έχουμε:

Ολύμπιοι Θεοί -> Νους -> Ενάδες -> Εν

cropped-proclus.jpg