Ποιος ο τρόπος αντίληψης των θεών;

15,15

Ο Πρόκλος αναφέρει ότι ο τρόπος της αντίληψης των θεών δεν είναι με το να στρέφουμε την παρατήρηση της νόησης μας στο περιβάλλον αλλά εντός μας στην ίδια μας την ψυχή. Ο διαλογισμός και ο ησυχασμός είναι δύο τέτοιες ασκήσεις.

Γιατί τα όμοια αναγνωρίζονται από τα όμοια.
Έτσι από την αίσθηση γίνεται αντιληπτό το αισθητό, από την αντίληψη το αντιληπτό, από το μυστικό το μυστικό και η ψυχή είναι το μυστικό του είναι του ανθρώπου.

Το θείο άρα από το θείο.
Στρέφοντας ο άνθρωπος την παρατήρηση εντός της ψυχής μέσα σε ηρεμία και γαλήνη ώστε να μην αποσπάται βιώνει βιόματα μυστικά και σιγά σιγά βιώνει και τους Θεούς.

Έτσι οι νοητοί Θεοί γίνονται, μέσω της ψυχικής κάθαρσης των ελαττωμάτων του ανθρώπου, ορατοί εντός του.

Μέσα πλέον όχι από μια θεώρηση αλλά από μια βιωματική κατάσταση. Έτσι δεν θεωρούμε την Ευτυχία αλλά την βιώνουμε, δεν θεωρούμε την Καλοσύνη αλλά την ασκούμε, δεν θεωρούμε την Ευδαιμονία αλλά την ζούμε.

Αυτό είναι το λεγόμενο γνώθι σ’ αυτόν που προτείνει ο Σωκράτης μέσα από τους διαλόγους του Πλάτωνα και αυτός είναι ο τρόπος αντίληψης των Θεών η “εν βίω
γνώση” με εργαλείο την ψυχή του ανθρώπου.

Proclus