Ποια η απλότητα των θεών και πώς η απλότητα τους εμφανίζεται ποικιλόμορφη στις κατώτερες βαθμίδες

Η απλότητα χαρακτηριστικό των Θεών
94,10
“Η αμεταβλησία των Θεών η οποία συνίσταται στην αυτάρκεια την αφθαρσία και την ταυτότητα τους είναι τέτοια, εκτός από αυτά ας κατανοήσουμε ποια είναι η σημασία της απλότητας.
Γιατί και αυτό το προσθέτει ο Σωκράτης κατά τους συλλογισμούς του για το θείο, καθώς δεν τους αποδίδει την ποικιλία την πολυμορφία και την διαφορετική κάθε φορά εμφάνιση αλλά νάγοντας στο θείο την ενιαία μορφή και την απλότητα παραμένει δηλαδή όπως λέει καθένας με πλότητα στη δική του μορφή.”

94,22
Το είδος ή το γένος δεν είναι απλό γιατί έχει διανεμηθεί σε πολλά επειδή έλαβε μέρος στην ύλη και προσέλαβε τις διαφοροποιήσεις των υλικών.

95,3
Το είδος της φύσης δεν είναι απλό διότι διαμοιράζεται στα σώματα και βυθίζεται μέσα στους σωματικούς όγκους και παρουσιάζει ποικίλες δυνάμεις στην υπόσταση που την δέχεται.

Είναι μεν απλούστερη από τα σώματα αλλά έχει ανάμεικτη την ουσία της λόγω της ποικιλομορφίας της που εντοπίζεται σε αυτά.

95,8
Το είδος της ψυχής ούτε αυτό είναι απλό διότι όντας ενδιάμεση μεταξύ της αμέριστης και μεριζομένης ουσίας μετέχει στα δύο άκρα και με την ποικιλομορφία της συνδέεται με τα κατώτερα ενώ η κεφαλή της είναι συγγενική με τον νου.
95,12
Το είδος των νοητικών ούτε αυτό είναι απλό γιατί κάθε νους είναι αδιαίρετος και ενιαίος έχει όμως μια διαφοροποίηση στην πρόοδο κατά την οποία έχει σχέση με τα κατώτερα.

95,19
“Οι Θεοί όμως μόνο έχουν προσδιορισμένη την ύπαρξη τους από την απλότητα υπεράνω κάθε
πλήθους, στο βαθμό που είναι Θεοί, ανώτεροι από κάθε υποδιαίρεση, διαμοιρασμό, επέκταση ή
σχέση με τα κατώτερα και από κάθε συγκερασμό”

Από τα 94,22 95,3 95,8 95,12 95,19 καταλαβαίνουμε ότι οι Θεοί είναι απλοί όταν δεν μοιράζονται ή υποδιαιρούνται.

Τα κατώτερα όντα των Θεών όπως το είδος του γένους, της φύσης, της ψυχής, των νοητών
περιέχουν υποδιαιρέσεις των Θεών.

Ενώ οι Θεοί που δίνουν αυτές τις υποδιαιρέσεις στα κατώτερα μένουν αδιαίρετοι. Αυτή η αδιαίρετη κατάσταση του όντος είναι χαρακτηριστικό της απλότητας και συναντιέται μόνο στους Θεούς.

Για παράδειγμα το κάλλος (Θεά Αφροδίτη) και η σοφία (Θεά Αθηνά) είναι δύο θεία στοιχεία που είναι πολύ συγκεκριμένα και διαφορετικά μεταξύ τους. Ως τέτοια στοιχεία είναι απλά και αδιαίρετα διότι η σοφία δεν διαιρείται σε άλλα αίτια το ίδιο και το κάλλος. Άρα το κάλλος και η σοφία είναι δύο απλοί Θεοί.

Τα κατώτερα όντα όμως όπως ο άνθρωπος μπορεί να μετέχει σε διαφορετικά ποσοστά μέθεξης σε αυτούς του Θεούς και να έτσι να προσλαμβάνει ωραιότητα (κάλλος) και γνώση (σοφία).
Οι άνθρωποι όμως είναι πλήθος που σε αυτούς η σοφία και το κάλλος μοιράζονται ενώ τα ίδια αυτά είναι μονάδες αδιαίρετες. Ως κάτι αδιαίρετο είναι απλό και όχι πολυσύνθετο και ποικίλο.

96,1
“Ας μην απορεί λοιπόν κανείς, αν, ενώ οι Θεοί έχουν λάβει ξεχωριστή ουσία με μοναδική απλότητα, προβάλλονται ποικιλόμορφα είδωλα της παρουσίας τους, ούτε να απορεί, αν, εκείνοι είναι ομοιόμορφοι, τα είδωλα τους είναι πολύμορφα όπως έχουμε μάθει στις τελειότερες τελετές” Εδώ τίθεται το ζήτημα γιατί οι Θεοί ενώ είναι απλοί παρουσιάζονται ποικιλόμορφοι στις τελετές;
Η απάντηση είναι ότι ενώ με την φιλοσοφία αντιλαμβανόμαστε την θεία κατάσταση και ιδιότητα θεωρητικώς στην πράξη επειδή αυτή η απλότητα εισέρχεται στην ύλη πρέπει να πάρει μορφή και να μεριστεί. Ως αποτέλεσμα του μερισμού είναι να εμφανίζεται το θείο ποικιλόμορφα εντός  ου υλαίου πεδίου πράγμα που διαπιστώνεται από τα βιώματα των ανθρώπων στις τελετές  ταν εμφανίζεται Θεία παρουσία δηλαδή όταν υπάρχει Θεοφάνεια.

Περιγραφή βιώματος της απλότητας των Θεών.
96,9
“Τέτοια λοιπόν υποδεικνύοντας και ο Σωκράτης στον Φαίδρο και βεβαιώνοντας ότι οι ασώματες τελετές των ψυχών είναι οι πιο μακάριες και πραγματικά τέλειες, λέει ότι αυτές, όταν ρεθούν εκεί μυούνται σε είδωλα τέλεια απλά και γεμάτα εσωτερική ηρεμία και με τους ίδιους τους Θεούς ενώνονται χωρίς όμως να συναντούν τα είδωλα τα οποία από αυτούς προβάλλονται εδώ.

Γιατί αυτά πιο διαμοιρασμένα και πιο σύνθετα και μετακινούμενα προβάλλονται αλλά όμως στις ακολούθους των Θεών και σε αυτές που έχουν ξεπεράσει το μεγάλο πλήθος του κόσμου του γίγνεσθαι και έχουν ανεβεί γυμνές προς το Θείο και το καθαρό, οι προβαλλόμενες αντανακλάσεις των ειδώλων όπως λέει ο Σωκράτης φτάνουν σε αυτές ομοιόμορφες απλές και γεμάτες εσωτερική ηρεμία.”

cropped-proclus.jpg

Ποια είναι η αμεταβλησία των θεών

89,20
“επειδή κάθε θεός είναι στο μεγαλύτερο βαθμό πανέμορφος και άριστος, παραμένει πάντοτε μονότροπος ως προς την μορφή του”
90,2
“Είναι λοιπόν αναγκαίο κάθε θείο να είναι αμετάβλητο κλεισμένο στον εαυτό του με τον συνηθισμένο τρόπο”

90,6
“Γιατί αν δεν μεταβάλλονται προς το καλύτερο επειδή έχουν το απόλυτο αγαθό σύμφωνα με την δική τους φύση είναι αυτάρκεις και δεν έχουν έλλειψη κανενός από όλα τα αγαθά και αν δεν μετακινούνται ποτέ προς την κατώτερη θέση, παραμένουν ανέπαφοι, σταθεροποιημένοι στην δική τους υπεροχή και αν διαφυλάσσουν αμετάβλητη την τελειότητα τους διαρκώς θα είναι ίδιοι και
όμοιοι”
91,10
“καθένας θεός είναι ενάδα και ύπαρξη και αγαθότητα”

92,6
“Αλλά η αφθαρσία και η αμεταβλησία στην περίπτωση των θεών δεν είναι τέτοια σαν την αμεταβλησία των ψυχών γιατί αυτές μετέχουν κάπως και στα σώματα και είναι ενδιάμεσες εταξύ
της αδιαίρετης και της διαμοιρασμένης στα σώματα ουσίας. Ούτε πάλι η αμεταβλησία των νοητικών υπάρξεων εξομοιώνεται με τους θεούς γιατί με την ένωση στους θεούς και ο νους γίνεται αμετάβλητος και απαθής και αμιγής.”
Εδώ έχουμε τρεις τύπους αμεταβλησίας.
1. της ψυχής
2. του νου
3. των θεών

Η αμεταβλησία όμως του νου και της ψυχής δεν είναι όμοια με την αμεταβλησία των θεών γιατί η ψυχή μετέχει και στο αιώνιο και στο υλαίο ενώ οι θεοί είναι αιώνιοι και ο νους γίνεται αμετάβλητος μετέχοντας στους θεούς.

94,10
“Η αμεταβλησία λοιπόν των θεών η οποία συνίσταται στην αυτάρκεια την αφθαρσία και την
ταυτότητα τους είναι τέτοια.”

cropped-proclus.jpg

Ποια είναι η αγαθότητα των θεών και πώς λέγονται αίτιοι όλων των αγαθών, σε αυτό το κεφάλαιο επίσης και ότι το κακό λαμβάνει ψευδή υπόσταση μέσα στον κόσμο και αυτό, και καθορίζεται από τους θεούς.

82,25
“γιατί κάθε πρωταρχικό αίτιο παράγει από τον εαυτό του όλα τα όμοια και από τον εαυτό του εξαρτά την ενιαία υπόσταση όσων έχουν λάβει υπόσταση με βάση κάθε είδος”

Κάθε αίτιο (όντως ον/Θεοί) παράγει από τον εαυτό του όλα τα όμοια. Τα παράγωγα αυτά λέγεται ότι είναι στην ίδια σειρά με τον Θεό. (τα παράγωγα μπορεί να είναι έμψυχα και άψυχα όντα)

Κάθε Θεός εξαρτά την υπόσταση των έμψυχων και άψυχων όντων με τρόπο ενιαίο.

83,18
“Και αυτό λοιπόν που πρωταρχικά δίνει υπόσταση στα αγαθά δεν επιτρέπεται να είναι υπαίτιο των αντίθετων δημιουργημάτων, αλλά ανέπαφη, απρόσμεικτη, και ομοιόμορφη από εκεί προέρχεται η φύση των αγαθών.

Και το θείο αίτιο των αγαθών έχει στηριχτεί αιώνια στον εαυτό του ενώ επεκτείνει σε όλα τα κατώτερα τη γενναιόδωρη συμμετοχή στα αγαθά, και από αυτά που συμμετέχουν άλλα διατηρούν απρόσμεικτη την συμμετοχή ….

ενώ αυτά που έχουν τοποθετηθεί τελευταία στην σειρά των καθολικών …. από την φύση τους δεν διατηρούν άθικτη και απρόσμεικτη την παροχή που φτάνει ως αυτά ούτε κατέχουν σταθερά και πάντοτε με τον ίδιο τρόπο το ανάλογο τους αγαθό, αλλά αφού γίνουν ασθενή, διαμοιρασμένα και υλικά και αφού γεμίσουν με την κατώτερη κατάσταση ελλείψεως ζωής δίνουν υπόσταση μαζί με την τάξη στην αταξία, με την λογική στον παραλογισμό, με την αρετή στην αντίθετη της την κακία”

Όσα όντα δεν διατηρούν άθικτη και απρόσμεικτη αυτά που παρέχουν οι Θεοί και δεν κατέχουν σταθερά το αγαθό γίνονται ασθενή και έτσι εμφανίζουν μια αντίθεση σιγά σιγά προς την θεία παροχή. Αυτή η αντίθεση ως δράση είναι η κακία.

84,12
“λόγω της εξασθένισης της δύναμης …. εξασθενίζουν την συμμετοχή στο καλό και δίνουν υπόσταση στο αντίθετο, υποταγμένο βέβαια κατά την ανάμειξη και την συνύφανση με το καλό.
Γιατί ούτε και εδώ το κακό δεν επιτρέπεται να λάβει υπόσταση απρόσμεικτη και εντελώς απαλλαγμένη από το καλό, αλλά ακόμη και αν ως προς το μέρος ένα τέτοιο πράγμα είναι κακό από την άποψη του συνόλου και του σύμπαντος οπωσδήποτε θα είναι καλό γιατί το σύμπαν είναι ευτυχισμένο και αποτελείται από μέρη πάντοτε τέλεια και τα οποία βρίσκονται σε αρμονία με την φύση, γιατί το αντίθετο με την φύση είναι κακό, που υπάρχει πάντοτε στα επιμέρους, και το άσχημο και το ασύμμετρο η παρεκτροπή και η ψευδής υπόσταση εντοπίζεται σε αυτά”

Η παρουσία του κακού στις κατώτερες βαθμίδες υπόστασης δηλώνεται με τον όρο “παρυπόστασις” όρος ο οποίος εμφανίζεται στην Νεοπλατωνική φιλοσοφία και επεκτείνεται και στους Χριστιανικούς συγγραφείς.

Ο όρος δηλώνει την ψευδή, παράπλευρη και εκφυλιστική εμφάνιση του κακού μέσα στην υπόσταση του καλού που είναι η κύρια και ομαλή υπόσταση που προέρχεται από την ύψιστη θεότητα που χαρακτηρίζεται από την αγαθότητα.

Το κακό εμφανίζεται λόγω της ελεύθερης βούλησης του όντος. Το ον αρχικά επιλέγει να απομακρυνθεί από την θεία παροχή (θεία πρόνοια) και έτσι γίνεται ασθενικό προς την λήψη της θείας παροχής έτσι η υπόσταση του καλού, ως έλλειψη του καλού που έχει εξασθενίσει εμφανίζει το κακό.

Σε καμία όμως περίπτωση δεν αποτελεί την βασική υπόσταση που προέρχεται και δημιουργείται από το Ένα Αγαθό και την πρόοδο των όντων.

85,1
“Γιατί δεν είναι δυνατόν έλλειψη ζωής ασχήμια και ασυμμετρία ούτε γενικά έλλειψη να διεισδύει στο σύμπαν αλλά πάντοτε όλο μαζί το πλήθος διατηρείται τέλειο από την αγαθότητα των καθολικών και η ζωή παντού είναι παρούσα και η ύπαρξη και η τέλεια ύπαρξη στον βαθμό που τα επιμέρους υμπληρώνουν το σύμπαν.”

85,7
Η υπόσταση του κακού λαμβάνεται από την αδυναμία αυτών που δέχονται τις λάμψεις των θεών.
Η δύναμη των Θεών δεν δίνει υπόσταση στο κακό, αλλά τα όντα που είναι αδύναμα να δεχθούν την
δύναμη των Θεών.

“Το θείο όπως έχει ειπωθεί είναι το αίτιο όλων των αγαθών ενώ η παρυπόσταση των κακών δεν
έχει λάβει υπόσταση από την δύναμη αλλά από την αδυναμία αυτών που δέχονται τις λάμψεις των
θεών και δεν εντοπίζεται στα καθολικά αλλά στα επί μέρους και όχι σε όλα.”
“Τα πρώτα νοητικά γένη μετέχουν αιώνια στην ιδέα του αγαθού, τα ενδιάμεσα όμως και αυτά που
ενεργούν μέσα στον χρόνο αδυνατούν να διαφυλάξουν την παροχή των θεών αμετάβλητη,  ομοιόμορφη και απλή επισκιάζοντας με την δική τους πολυπλοκότητα την απλότητα της, με την πολυμορφία τους την ενιαία μορφή, και με την δική τους σύμμειξη την καθαρότητα της.”

86,10
“Δεν είναι κάθε ον πανάγαθο γιατί δεν θα υπήρχε φθορά και γέννηση των σωμάτων ούτε καθαρμός και τιμωρία των ψυχών…. ούτε οι θεοί είναι υπαίτιοι των κακών όπως είναι των αγαθών αλλά η αδυναμία όσων δέχονται το αγαθό και η κατώτατη τους υπόσταση ούτε το κακό που εμπλέκεται στην στην υπόσταση των επιμέρους είναι αμιγές με οποιονδήποτε τρόπο με το αγαθό αλλά και αυτό μετέχει με κάποιο τρόπο καθώς κυριαρχείται από την αγαθή ουσία, ούτε είναι δυνατόν να λάβει υπόσταση το κακό που είναι εντελώς καθαρό από κάθε αγαθό γιατί το απόλυτο κακό βρίσκεται πέρα από το μη ον που με κανένα τρόπο δεν υπάρχει όπως ακριβώς και το απόλυτο καλό βρίσκεται πέρα από το ον που με κάθε τρόπο υπάρχει, ούτε άτακτο έχει αφεθεί το κακό που εντοπίζεται στα επιμέρους αλλά και αυτό κατευθύνεται από τους θεούς και για αυτό η Δικαιοσύνη εξαγνίζει την κακία ανάμεσα στις ψυχές ενώ ανάμεσα στα σώματα κάποια άλλη τάξη των θεών είναι η εξαγνιστική”

cropped-proclus.jpg