Νεοπλατωνισμός και Βουδδισμός

οι Βουδδιστές με τον όρο Ανάτα ενοούν την ανυπαρξία ενός αθάνατου πυρήνα της ύπαρξης. Για αυτό δεν πιστεύουν στην ψυχή.
Αυτό έγινε διότι οι Ινδουιστές πιστεύουν στην παγκόσμια ψυχή ή αλλιώς Άτμαν.

Το να πεις όπως λένε οι Ιδουιστές ότι κάθε μικρή ψυχή πηγαίνει και ενώνεται σε ένα σύνολο τον Άτμαν οριοθετεί μια άλλη ύπραξη.

Για αυτό επειδή οι Βουδδιστές θεωρούν ότι όταν πεθαίνουν αυτό που μένει δεν μπορεί να πάει να γίνει μια άλλη υπ+αρξη (υπό+άρχω) λένε ότι δεν υπάρχει κάποιου είδους ψυχή.
Για τους Βουδδιστές η ύπαρξη ψυχής οδηγεί σε μια άλλη ύπαρξη πίσω στην Σαμσάρα με άλλα λόγια.
Οπότε μετά τον θάνατο δεν είναι σκοπός να μείνεις αθάνατη ψυχή αλλά να βγεις έξω από την ύπαρξη έξω από την Σαμσάρα.

Το έξω από την ύπαρξη (Σαμσάρα) δεν είναι μηδενισμός. Το έξω από την ύπαρξη οδηγεί στην Αρχή στο Υπέρλογο Εν όπως θα λέγαν οι Νεοπλατωνικοί. Μόνο που εδώ έχουμε Βουδδιστές και το Εν το λένε Νιρβάνα.

Το Εν ή αλλιώς το πρώτο αίτιο είναι υπέρλογο δεν περιγράφεται και δεν έχει επίθετα και λέξεις περιγραφής.

Οι Βουδδιστές λοιπόν πιστεύουν στην Ανάτα δλδ στην μη ύπαρξη ψυχής αλλά στην έξοδο της ύπαρξης έξω από την κτίση πίσω στο πρώτο αίτιο. Επιστροφή στο Υπέρλογο και Υπερούσιο σημαίνει Ανάτα.

Τώρα θα μου πεις τι είναι αυτό που μετενσαρκώνεται από σώμα σε σώμα αν δεν υπάρχει ψυχή;
Οι Βουδδιστές εδω λένε ότι ο νους που επιθυμεί να είναι κάτι πέρα από ασώματος νους οδηγείται σε ένα σώμα μέσα στην Σαμσάρα.
Στην ουσία μετά θάνατο αυτό που μένει είναι αθάνατος νους. Αν αυτός επιθυμήσει σώμα γίνεται μετενσάρκωση. Αν δεν επιθυμήσει σώμα μένει ασώματος και αιώνιος στην Νιρβάνα.

Αυτή η άποψη περί Νου και όχι ψυχή μας το αναφέρει και στην αρχαία Ελλάδα ο Πλούταρχος που ήταν ιερέας των μυστηρίων.
Ο Πλούταρχος λέει ότι μετά θάνατο τα 3 μέρη της ψυχής (Λογιστικό, Επιθυμητικό, Θυμοειδές) χάνουν τους δεσμούς τους και το Λογιστικό μένει στο τέλος μόνο του και οδηγείται κοντά στον Νοητό Ήλιο. Τα άλλα δύο σαν σκιά οδηγούνται στα έγκατα του Άδη. Περί σκιών στον Άδη συμφωνεί και ο Όμηρος.

Εδώ βλέπουμε την σύγκλιση Βουδδισμού Νεοπλατωνισμού όπου θεωρούν ότι μετά θάνατο η ψυχή δεν είναι αθάνατη αλλά διαλύεται και μένει μόνο το Λογιστικό. Οι Νεοπλατωνικοί το Λογιστικό το λέγαν Νου.

Έτσι είτε είσαι Νεοπλατωνικός είτε Βουδδιστής πιστεύεις στην μη ύπαρξη της ψυχής αλλά στην ύπαρξη του Νου.
Οι Βουδδιστές ωστόσο οδηγηθηκαν στο συμπέρασμα της μη-ψυχής από την διαπίστωση ότι και ο Άτμαν είναι υπόσταση άρα κάτι που γεννήθηκε και θα πεθάνει κάποτε άρα όλες οι ψυχές που οδηγούνται στον Άτμαν είναι θνητές.
Οι Βουδδιστές δεν περιγράφουν ψυχοδιάλυση όπως οι Πλατωνιστές αυτή είναι η διαφορά. Οι Βουδδιστές αρνούνται την αιωνιότητα της υπόστασης του Άτμαν. Από την άλλη δεν αρνούνται την αιώνια κατάσταση της Νιρβάνα.

Στην Νιρβάνα υπάρχει έλειψη του θανάτου. Επομένως είναι αυτό που λέμε αιώνια ζωή. Αυτή η κατάσταση μπορεί να υφίσταται μόνο στο πρώτο αίτιο, στο Εν. Εδώ όμως και πάλι μας λένε ότι δεν υπάρχει αρχικό Ον το Εν αλλά μια αιώνια κατάσταση η Νιρβάνα.

Την ώρα του θανάτου η ψυχή έχει μέσα της Νου και αυτός ο Νους σκέφτεται και παράγει ιδέες. Αν στο μεταθανάτιο μπάρντο σκεφτείς να γίνεις κάτι τότε θα γίνεις αυτό που σκέφτεσαι. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αρνηθείς οποιαδήποτε υπόσταση. Δεν πρέπει να επιθυμήσεις να γίνεις ούτε Θεός ούτε άνθρωπος ούτε ζώο ούτε φυτό, ούτε άψυχο ον (νερό, βουνό, κτλ.)

Πρέπει να διατηρεις την επιθυμία να υπερέχεις από κάθε υπόσταση. Για να μην γίνεις ξανά άνθρωπος πρέπει να απαρνηθείς τις χαρές και τις απολαύσεις της ανθρώπινης ζωής. Πρέπει να απαρνηθείς να έχεις γυναίκα, παιδιά, συγγενείς κτλ Πρέπει να απαρνηθείς να έχεις ερωτικές σχέσεις, απολαύσεις όπως φαγητό κτλ.

Για να μην γίνεις Θεός πρέπει να απαρνηθείς μεταφυσικές δυνάμεις που μπορεί να αποκτήσεις σαν Θεός ή μπορεί να δοκίμασες σαν άνθρωπος. Π.χ αν κάποιος άνθρωπος ήταν μεταφυσικός στην ζωή του και είχε χαρίσματα όπως τηλεπάθεια, προφητικά όνειρά κτλ… όλα αυτά σαν θεικές δυνάμεις πρέπει να μην τα επιθυμείς.

Για να μην γίνεις ζώο πρέπει στον θάνατο σου να μην φοβάσαι και κοιτάξεις να κρυφτείς μέσα σε μια μήτρα.

Γενικά πρέπει να μην επιθυμήσεις τίποτα από κάποια ύπαρξη ή κατάσταση. Αυτό είναι το σβήσιμο της επιθυμίας για το «να είσαι». Γιατί μέσα από το να είσαι «κάτι» έχεις συνηθήσει να απολαυμάνεις και να δοκιμάζεις την ευτυχία και την ευδαιμονία.

Οι Βουδδιστές λένε ότι αυτός ο τρόπος απόκτησης ευτυχία μέσα από το να «είσαι» είναι λάθος διότι το να «είσαι» κάποια στιγμή παύει και παύει οδυνειρά με θάνατο και αρρώστιες. Και έτσι βιώνει κάποιος την δυστυχία και χάνει όλη την ευτυχία του να «είσαι».

Στο μεταθανάτιο μπάρντο λοιπόν πρέπει να μην αναζητάς την ευδαιμονία και την ευτυχία σαν άνθρωπος σαν θεός ή σαν ζώο με το να γίνεις μια ύπαρξη. Μόλις η ψυχή απαρνηθεί την υπόσταση αρχίζει η ψυχοδιάλυση.

Αφού ξεχωρίσει ο Νους από την ψυχή αυτός ο Νους πρέπει να απαρνηθεί όλα τα μεταφυσικά χαρίσματα και του να βιώνει την ευδαιμονία σαν Θεός με κάποιο σώμα. Αν το κάνει αυτό μοιραία θα οδηγηθεί προς μια ενδεχόμενη ασώματη υπόσταση που θα βιώνει αιώνια ευτυχία.

Οι Βουδδιστές προειδοποιούν ακόμη και αυτή η αιώνια ευτυχία δεν είναι αιώνια όπως θα νομίζει ο ασώματος Νους.
Αυτό το πεδίο των ασωμάτων όντων είναι το τελευταίο Θεϊκό πεδίο το Αρούπα Λόκα.

Εδώ ο ασώματος Νους πρέπει να απαρνηθεί μια τέτοια ευδαιμονία με ασώματη κατάσταση. ΑΝ το κάνει αυτό τότε αυτόματα φεύγει εκτός κτίσης έξω από την Σαμσάρα και οδηγείται στην Νιρβάνα μεσα στο Υπέρλογο και Υπερούσιο.

Το Υπερούσιο είναι ο τελικός σκοπός και στόχος των Βουδδιστών. Ποτέ άλλωτε η αρχαία Ελληνική φιλοσοφία δεν είχε φτάσει τόσο κοντά στην αθανασία όσο οι Πλατωνιστές και οι Βουδδιστές.

Η αληθινή Νιρβανα είναι το Υπερούσιο. Εκεί δεν «είσαι» κάτι. Δεν έχεις κάποιο φωτεινό σώμα αλλά ούτε είσαι ασώματος Νους.
Αυτό που σημβαίνει είναι ότι βιώνεις το Εν την πρώτη αρχή σαν φύση και σκοπίμως εδώ δεν είπα ύπαρξη ή υπόσταση.
Ύπαρξη και υπόσταση θα σήμαιναι ότι ακόμα είσαι κάτω από το Εν κάτω από μια ΑΡΧΗ.

Στην Βουδδιστική Νιρβάνα μετουσιώνεσαι σε υπέρούσιο αληθινά αιώνιο ΕΙΝΑΙ (όχι ον αλλά ΕΙΝΑΙ)
Σε αυτό το συμπέρασμα συγκλίνει και η αρχαία Ελλάδα με την Νεοπλατωνική φιλοσοφία του Πρόκλου.

Advertisements